Əsas məzmuna keç
Etalorix

Kurikulum və metodika sualları və cavabları: nümunə test

20 nümunə sual: hər birinin düzgün cavabı və izahı. Suallar bankdan götürülüb, imtahan formatındadır.

Suallar sahə mütəxəssislərinin hazırladığı nümunələr əsasında yazılır, rəsmi imtahan formatına uyğundur.

  1. 1. “Təhsil haqqında” Qanuna görə ümumi təhsil hansı səviyyələri əhatə edir?

    1. A) İbtidai, ümumi orta və tam orta təhsil
    2. B) İbtidai, orta ixtisas və ali təhsil
    3. C) Yalnız ibtidai və tam orta təhsil
    4. D) Məktəbəqədər, ibtidai və ümumi orta təhsil
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: A

    Qanunun 17.1-ci maddəsinə görə ümumi təhsil ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsildən ibarətdir; məktəbəqədər, peşə, orta ixtisas və ali təhsil ayrıca səviyyələrdir.

  2. 2. Qanunvericiliyə görə təhsil dilinin seçilməsi barədə hansı fikir doğrudur?

    1. A) Təhsil yalnız bir dildə ola bilər və seçim yoxdur
    2. B) Təhsil dili yalnız müəllim tərəfindən seçilir
    3. C) Təhsilalan qanunla müəyyən edilmiş qaydada təhsil dilini seçmək hüququna malikdir
    4. D) Təhsil dili hər il dəyişdirilməlidir
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: C

    “Təhsil haqqında” Qanunun 32.3-cü maddəsində təhsilalanın təhsil müəssisəsini, təhsil formasını və dilini qanunla müəyyən edilmiş qaydada seçmək hüququ göstərilir.

  3. 3. Fənn kurikulumunda “alt standart” anlayışı nəyi bildirir?

    1. A) Zəif şagirdlər üçün aşağı salınmış standartı
    2. B) Əsas standartı konkretləşdirən, sinif üzrə ölçülə bilən tələbi
    3. C) Əlavə, məcburi olmayan tələbi
    4. D) Dərsin mövzusunu
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: B

    Alt standart əsas standartı konkretləşdirir və sinif üzrə gözlənilən ölçülə bilən nəticəni ifadə edir; o, zəif şagirdlər üçün sadələşdirilmiş tələb deyil.

  4. 4. Ümumi təhsil pilləsinin dövlət standartları və proqramları (kurikulumları) hansı sənədlə təsdiq edilib?

    1. A) Məktəb direktorunun əmri ilə
    2. B) Təhsil haqqında Qanunun əlavəsi kimi Milli Məclisdə səsvermə ilə
    3. C) ARTİ-nin metodik tövsiyəsi ilə
    4. D) Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə (2010)
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: D

    Ümumi təhsil pilləsinin dövlət standartları və proqramları 2010-cu ildə Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə təsdiq edilib; fənn kurikulumları isə Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunur.

  5. 5. Kurikulum əsaslı planlaşdırmada “tədris vahidi” nədir?

    1. A) Bir yarımillik
    2. B) Dərslikdəki bir səhifə
    3. C) Bir dərs saatı
    4. D) Bir neçə standartı reallaşdıran, məzmunca bağlı mövzular qrupu
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: D

    Tədris vahidi (bölmə) ortaq mövzu ətrafında birləşən və bir neçə standartı reallaşdıran dərslər toplusudur; kiçik summativ qiymətləndirmə adətən bölmənin sonunda aparılır.

  6. 6. VIII sinifdə kimya müəllimi məhlul məsələlərini həll edərkən şagirdlərin VI sinifdə riyaziyyatda öyrəndikləri faiz bacarığına əsaslanır. Bu hansı inteqrasiyadır?

    1. A) Üfüqi deyil, fənlərarası şaquli (siniflərarası) əlaqədir
    2. B) Heç bir inteqrasiya deyil
    3. C) Yalnız üfüqi inteqrasiyadır
    4. D) Fəndaxili şaquli inteqrasiyadır
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: A

    Burada iki fənn (kimya və riyaziyyat) və iki fərqli sinif əlaqələndirilir. Fəndaxili şaquli inteqrasiya eyni fənn daxilində olur; eyni sinifdə müxtəlif fənlərin əlaqəsi isə üfüqidir.

  7. 7. Ümumi təhsilin dövlət standartlarında həftəlik dərs yükünün “sinifdənkənar” saatları nə üçün nəzərdə tutulur?

    1. A) Yalnız imtahanlara hazırlıq üçün
    2. B) Dərnək və digər sinifdənkənar fəaliyyətlər üçün; zərurət olduqda fənlərə də ayrıla bilər
    3. C) Yalnız müəllimlərin metodik iclasları üçün
    4. D) Şagirdlərin istirahəti üçün
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: B

    Standartlarda dərs saatları ilə yanaşı sinifdənkənar saatlar da göstərilir; onlar dərnək və məşğələlər üçündür və zərurət olduqda fənlərin tədrisinə ayrıla bilər.

  8. 8. Riyaziyyat kurikulumunda “4.1.2” kodlu alt standart verilib. Riyaziyyatın məzmun xətləri “1. Ədədlər və əməllər, 2. Cəbr və funksiyalar, 3. Həndəsə, 4. Ölçmə, 5. Statistika və ehtimal” ardıcıllığı ilə nömrələnirsə, bu standart hansı xəttə aiddir?

    1. A) Statistika və ehtimal
    2. B) Həndəsə
    3. C) Ölçmə
    4. D) Ədədlər və əməllər
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: C

    Kodun birinci rəqəmi məzmun xəttini göstərir: “4” ölçmə xəttidir; “1” həmin xətt üzrə birinci əsas standart, “2” isə ikinci alt standartdır.

  9. 9. Fənn kurikulumunda məzmun standartı ən dəqiq necə ifadə olunur?

    1. A) Müəllimin dərsdə keçəcəyi mövzuların siyahısı
    2. B) Dərslikdəki paraqrafların ardıcıllığı
    3. C) Dərsə ayrılan həftəlik saatların sayı
    4. D) Şagirdin sinfin sonunda nəyi bilməli və bacarmalı olduğunu göstərən tələb
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: D

    Məzmun standartı nəticəyə yönəlib: şagirdin nə bilməli və nə bacarmalı olduğunu ifadə edir. Mövzu siyahısı və paraqraf ardıcıllığı köhnə “proqram” yanaşmasıdır, saat sayı isə tədris planına aiddir.

  10. 10. Müəllim dərslikdəki mətnin standartı reallaşdırmaq üçün uyğun olmadığını görür. Ən düzgün qərar hansıdır?

    1. A) Standartı başqa standartla əvəz etmək
    2. B) Standarta uyğun başqa mətn seçmək və ya mətni uyğunlaşdırmaq
    3. C) Mətni olduğu kimi keçmək, çünki dərslik məcburidir
    4. D) Standartı keçmədən növbəti mövzuya keçmək
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: B

    Məcburi olan standartdır, dərslikdəki konkret mətn deyil. Müəllim standarta xidmət edən material seçmək və uyğunlaşdırmaq hüququna malikdir.

  11. 11. Müəllim şagirdin ailə problemi barədə məlumatı başqa valideynlərlə bölüşür. Bu, nəyi pozur?

    1. A) Məxfilik və pedaqoji etika normalarını
    2. B) Heç nəyi, çünki məlumat doğrudur
    3. C) Yalnız dərs cədvəlini
    4. D) Yalnız məktəbin daxili intizam qaydasını
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: A

    Təhsilverən şagird və ailə haqqında şəxsi məlumatı məxfi saxlamalıdır; bu, pedaqoji etika və şagirdin ləyaqətinə hörmət tələbidir.

  12. 12. Hansı fikir müasir qiymətləndirmə yanaşmasına ən çox uyğundur?

    1. A) Qiymətləndirmə yalnız il sonu imtahanıdır
    2. B) Qiymətləndirmə təlim prosesinin ayrılmaz hissəsidir və öyrənməni yaxşılaşdırmalıdır
    3. C) Qiymətləndirmə şagirdləri qorxutmaq üçündür
    4. D) Qiymətləndirmə müəllimin işini yoxlamaq üçündür
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: B

    Müasir yanaşmada qiymətləndirmə təlimdən ayrı deyil: diaqnostik və formativ qiymətləndirmə öyrənmənin istiqamətini, summativ isə nəticəni göstərir.

  13. 13. Qarşılıqlı qiymətləndirmə zamanı şagirdlər bir-birinin işinə yalnız “yaxşıdır” yazır. Müəllim nəyi dəyişməlidir?

    1. A) Şagirdlərə bir-birinə qiymət yazdırmaq
    2. B) Yalnız güclü şagirdlərə qiymətləndirmə tapşırmaq
    3. C) “İki ulduz və bir arzu” kimi struktur və meyar vərəqi təqdim etmək
    4. D) Qarşılıqlı qiymətləndirməni ləğv etmək
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: C

    Struktur (iki güclü cəhət, bir təkmilləşdirmə təklifi) və meyarlar şagirdləri konkret və faydalı rəy verməyə yönəldir; bu, həm rəy verənin, həm alanın öyrənməsini gücləndirir.

  14. 14. Qaydaya görə summativ tapşırıqlarda dörd çətinlik səviyyəsinə ayrılan balların bölgüsü necədir?

    1. A) I səviyyə 40%, digərləri 20%
    2. B) Hər səviyyəyə 25%
    3. C) I səviyyə 20%, II səviyyə 30%, III səviyyə 30%, IV səviyyə 20%
    4. D) I səviyyə 10%, IV səviyyə 40%
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: C

    Qaydanın 4.12-ci bəndinə görə 100 ballıq şkalada I səviyyəyə 20%, II və III səviyyələrə 30%, IV səviyyəyə 20% bal ayrılır; I–II səviyyələr şagirdlərin əksəriyyəti, III–IV isə daha hazırlıqlılar üçündür.

  15. 15. “Bilirəm–İstəyirəm bilim–Öyrəndim” cədvəlinin son sütunu nə vaxt doldurulur?

    1. A) Dərsin sonunda, refleksiya mərhələsində
    2. B) Tədqiqatdan əvvəl
    3. C) Növbəti dərsin sonunda
    4. D) Dərsin əvvəlində
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: A

    “Öyrəndim” sütunu dərsin sonunda doldurulur və şagirdin öz suallarına cavab tapıb-tapmadığını göstərir; bu, refleksiya funksiyası daşıyır.

  16. 16. Qrup işində rolların (lider, katib, vaxt nəzarətçisi, məruzəçi) bölüşdürülməsinin əsas məqsədi nədir?

    1. A) Hər şagirdin iştirakını və məsuliyyətini təmin etmək
    2. B) Qrupu tez bitirməyə məcbur etmək
    3. C) Ən güclü şagirdi müəyyənləşdirmək
    4. D) Müəllimin işini azaltmaq
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: A

    Rollar iştirakı strukturlaşdırır: hər kəsin konkret vəzifəsi olur və qrupun işi bir-iki şagirdin üzərində qalmır; rollar mütəmadi dəyişdirilməlidir.

  17. 17. Hansı tapşırıq divergent (yaradıcı) təfəkkürü inkişaf etdirir?

    1. A) “Plastik şüşədən istifadənin mümkün qədər çox yolunu tap.”
    2. B) “Cümlədə mübtədanı tap.”
    3. C) “7 × 8 neçədir?”
    4. D) “Paytaxtımızın adı nədir?”
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: A

    Divergent təfəkkür bir problemə çoxlu, fərqli həllər tapmaqdır; tək düzgün cavabı olan tapşırıqlar konvergent təfəkkürə aiddir.

  18. 18. Oxudan əvvəl şagirdlərdən başlıq və şəklə əsasən mətnin məzmununu təxmin etməyi istəmək hansı strategiyadır?

    1. A) Proqnozlaşdırma
    2. B) Lüğət işi
    3. C) Nəql
    4. D) Xülasə
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: A

    Proqnozlaşdırma oxuya marağı artırır və şagirdi mətnlə fəal işləməyə yönəldir: oxu zamanı o, təxminini yoxlayır.

  19. 19. Sinif müzakirəsinin effektiv olması üçün müəllimin ilk növbədə nə etməsi lazımdır?

    1. A) Ünsiyyət qaydalarını (növbə ilə danışmaq, hörmətlə dinləmək) əvvəlcədən razılaşdırmaq
    2. B) Müzakirəni yalnız özü aparmaq
    3. C) Yalnız düzgün cavabları qəbul etmək
    4. D) Müzakirəni qısa müddətə məhdudlaşdırmaq
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: A

    Razılaşdırılmış qaydalar təhlükəsiz və hörmətli müzakirə mühiti yaradır; şagirdlər fikirlərini çəkinmədən söyləyə bilir.

  20. 20. Kooperativ öyrənmənin əsas şərtlərindən biri hansıdır?

    1. A) Qiymətin yalnız qrupa verilməsi
    2. B) Qrupların bir-birindən təcrid olunması
    3. C) Qrupda yalnız liderin işləməsi
    4. D) Müsbət qarşılıqlı asılılıq və fərdi məsuliyyət
    Cavabı və izahı göstər

    Düzgün cavab: D

    Kooperativ öyrənmədə qrupun uğuru hər üzvün töhfəsindən asılıdır (müsbət qarşılıqlı asılılıq), hər şagird isə öz payına görə cavabdehdir; bu, “sərnişin” problemini aradan qaldırır.