Riyaziyyat MİQ sualları və cavabları: nümunə test
20 nümunə sual: hər birinin düzgün cavabı və izahı. Suallar bankdan götürülüb, imtahan formatındadır.
Suallar sahə mütəxəssislərinin hazırladığı nümunələr əsasında yazılır, rəsmi imtahan formatına uyğundur.
1. x² − 2x + m = 0 tənliyinin iki müxtəlif müsbət kökü olması üçün m hansı aralıqda olmalıdır?
- A) (0; 1)
- B) (−∞; 1)
- C) (0; +∞)
- D) (1; +∞)
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: A
Müxtəlif köklər üçün D = 4 − 4m > 0 ⇒ m < 1; hər iki kök müsbət olsun deyə hasil m > 0 (cəm 2 > 0 onsuz da ödənir). Cavab (0; 1).
2. x² − 8x + 15 üçhədlisini vuruqlara ayırın.
- A) (x + 3)(x + 5)
- B) (x − 3)(x + 5)
- C) (x − 3)(x − 5)
- D) (x − 1)(x − 15)
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: C
Kökləri 3 və 5 olduğu üçün x² − 8x + 15 = (x − 3)(x − 5).
3. (x³)² · x⁻⁴ ifadəsi hansına bərabərdir?
- A) x²
- B) x⁵
- C) x¹
- D) x¹⁰
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: A
(x³)² = x⁶; x⁶ · x⁻⁴ = x². x⁵ üstlərin toplanmasından (3 + 2) yaranan səhvdir.
4. 0,00042 ədədinin standart şəkli hansıdır?
- A) 4,2 · 10⁴
- B) 4,2 · 10⁻⁴
- C) 4,2 · 10⁻⁵
- D) 42 · 10⁻⁵
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: B
Standart şəkildə 1 ≤ a < 10 olmalıdır: 0,00042 = 4,2 · 10⁻⁴. 42 · 10⁻⁵ bərabərdir, lakin standart deyil.
5. Məhlulun 400 qramında 60 qram duz var. Duzun kütlə payı neçə faizdir?
- A) 60%
- B) 13,04%
- C) 15%
- D) 6%
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: C
60 : 400 = 0,15 = 15%. 13,04% duzu suyun kütləsinə (340 q) bölməkdən yaranır.
6. 10%-li 300 q məhlula 200 q 25%-li məhlul əlavə edildi. Alınan məhlulun qatılığı neçə faizdir?
- A) 17,5%
- B) 15%
- C) 16%
- D) 35%
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: C
Duz: 30 + 50 = 80 q; ümumi kütlə 500 q; 80 : 500 = 16%. 17,5% faizlərin sadə ortasıdır.
7. 5 elementli çoxluğun neçə alt çoxluğu var?
- A) 32
- B) 25
- C) 31
- D) 10
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: A
n elementli çoxluğun 2ⁿ alt çoxluğu var (boş çoxluq və özü daxil): 2⁵ = 32. 31 boş çoxluğu nəzərə almır.
8. y = x² − 2x funksiyasının qrafikinə x₀ = 3 nöqtəsində çəkilmiş toxunanın tənliyi hansıdır?
- A) y = 4x − 12
- B) y = 4x + 3
- C) y = 4x − 9
- D) y = 3x
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: C
y(3) = 3, y′ = 2x − 2, y′(3) = 4; y = 3 + 4(x − 3) = 4x − 9.
9. lim (x→∞) (3x² + 1)/(x² − 5) neçədir?
- A) −1/5
- B) 3
- C) ∞
- D) 0
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: B
Böyük üstlü hədlərin əmsallarının nisbəti: 3/1 = 3.
10. Düzgün dördbucaqlı prizmanın oturacaq tərəfi 4 sm, hündürlüyü 7 sm-dir. Diaqonal kəsiyinin sahəsi neçə sm²-dir?
- A) 28√2
- B) 56
- C) 28
- D) 16√2
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: A
Diaqonal kəsik düzbucaqlıdır: oturacağın diaqonalı 4√2 sm, hündürlük 7 sm; S = 28√2 sm².
11. Düzbucaqlı üçbucağın katetləri 6 sm və 8 sm-dir. Hipotenuza çəkilmiş hündürlük neçə sm-dir?
- A) 4,8
- B) 7
- C) 24
- D) 5
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: A
Hipotenuz 10 sm; S = 6 · 8 / 2 = 24 = 10 · h / 2 ⇒ h = 4,8 sm.
12. a⃗ = (3; 4) və b⃗ = (1; −2) vektorlarının skalyar hasili neçədir?
- A) −5
- B) 11
- C) 5
- D) (3; −8)
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: A
a⃗ · b⃗ = 3 · 1 + 4 · (−2) = −5. (3; −8) koordinatların hasilindən düzəldilmiş vektordur, skalyar hasil isə ədəddir.
13. a⃗ = (6; −8) vektorunun uzunluğu neçədir?
- A) 100
- B) 10
- C) 14
- D) 2
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: B
Həll: |a⃗| = √(36 + 64) = 10. Düzgün cavab: 10.
14. Çevrənin mərkəzindən 13 sm məsafədə olan nöqtədən çevrəyə toxunan çəkilib. Radius 5 sm-dirsə, toxunanın uzunluğu neçə sm-dir?
- A) 12
- B) √194
- C) 8
- D) 18
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: A
Radius toxunma nöqtəsində toxunana perpendikulyardır: √(13² − 5²) = 12 sm.
15. y = 2x + 1 düz xəttinə perpendikulyar olan və (0; 3) nöqtəsindən keçən düz xəttin tənliyi hansıdır?
- A) y = −2x + 3
- B) y = −x/2 + 3
- C) y = x/2 + 3
- D) y = 2x + 3
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: B
Perpendikulyar xətlərin bucaq əmsallarının hasili −1-dir: k = −1/2; b = 3.
16. Sinifdə 6 oğlan və 4 qız var. 3 nəfərlik qrupda düz 2 qız olması ehtimalı neçədir?
- A) 0,5
- B) 0,1
- C) 0,3
- D) 0,2
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: C
Əlverişli: C(4, 2) · C(6, 1) = 6 · 6 = 36; hamısı C(10, 3) = 120; P = 36/120 = 0,3.
17. Sinifdə 30 şagird var: 18-i qız, qızlardan 6-sı əlaçıdır. Təsadüfən seçilən şagird qızdırsa, onun əlaçı olması ehtimalı neçədir?
- A) 1/3
- B) 3/5
- C) 1/5
- D) 6/30
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: A
Şərti ehtimal: P = 6/18 = 1/3. 1/5 (6/30) bütün sinfə görə hesablanıb.
18. 3, 9, 4, 12, 6 ədədlərinin medianı neçədir?
- A) 9
- B) 6
- C) 4
- D) 6,8
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: B
Sıraya düzürük: 3, 4, 6, 9, 12; ortadakı ədəd 6. 6,8 ədədi ortadır.
19. 7! / 5! ifadəsinin qiyməti neçədir?
- A) 2
- B) 42
- C) 35
- D) 7/5
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: B
Həll: 7!/5! = 7 · 6 = 42. Düzgün cavab: 42.
20. 12, 7, 19, 4, 15 ədədlərinin variasiya genişliyi (ən böyük ilə ən kiçik fərqi) neçədir?
- A) 11,4
- B) 15
- C) 12
- D) 8
Cavabı və izahı göstər
Düzgün cavab: B
Variasiya genişliyi ən böyük və ən kiçik qiymətin fərqidir: 19 − 4 = 15.